Fasti
O >>
Ovid et al >> Fasti
Pages:
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 | 9 |
10 |
11 |
12 |
13 |
14 |
15 |
16 |
17 |
18 |
19 |
20 |
21 |
22 |
23 |
24
Si licet occultus monitus audire deorum
Vatibus, ut certe fama licere putat,
Quum sis officiis, Gradive, virilibus aptus,
Dic mihi, matronae cur tua festa colant. 170
Sic ego. Sic posita dixit mihi casside Mavors;
Sed tamen in dextra missilis hasta fuit:
Nunc primum studiis pacis deus utilis armis
Advocor, et gressus in nova castra fero.
Nec piget incepti; juvat hac quoque parte morari, 175
Hoc solam ne se posse Minerva putet.
Disce, Latinorum vates operose dierum,
Quod petis, et memori pectore dicta nota.
Parva fuit, si prima velis elementa referre,
Roma: sed in parva spes tamen hujus erat. 180
Moenia jam stabant, populis angusta futuris,
Credita sed turbae tunc nimis ampla suae.
Quae fuerit nostri, si quaeris, regia nati,
Adspice de canna straminibusque domum.
In stipula placidi carpebat munera somni, 185
Et tamen ex illo venit in astro toro.
Jamque loco majus nomen Romanus habebat,
Nec conjux illi, nec socer ullus erat.
Spernebant generos inopes vicinia dives,
Et male credebar sanguinis auctor ego. 190
In stabulis habitasse, boves pavisse, nocebat,
Jugeraque inculti pauca tenere soli.
Cum pare quaeque suo coëunt volucresque feraeque,
Atque aliquam, de qua procreet, anguis habet.
Extremis dantur connubia gentibus: at, quae 195
Romano vellet nubere, nulla fuit.
Indolui, patriamque dedi tibi, Romule, mentem.
Tolle preces, dixi: quod petis, arma dabunt.
Festa para Conso.--Consus tibi cetera dicet
Illo facta die, quum sua sacra canes.-- 200
Intumuere Cures, et quos dolor attigit idem,
Tum primum generis intulit arma socer.
Jamque fere raptae matrum quoque nomen habebant,
Tractaque erant longa bella propinqua mora,
Conveniunt nuptae dictam Junonis in aedem, 205
Quas inter mea sic est nurus orsa loqui:
O pariter raptae,--quoniam hoc commune tenemus--
Non ultra lente possumus esse piae.
Stant acies: sed utra dî sint pro parte rogandi,
Eligite; hinc conjux, hinc pater arma tenent, 210
Quaerendum, viduae fieri malimus an orbae.
Consilium vobis forte piumque dabo.
Consilium dederat: parent, crinemque resolvunt,
Maestaque funerea corpora veste tegunt.
Jam stabant acies ferro mortique paratae: 215
Jam lituus pugnae signa daturus erat:
Quum raptae veniunt inter patresque virosque,
Inque sinu natos, pignora cara, ferunt.
Ut medium campi passis tetigere capillis,
In terram posito procubuere genu; 220
Et, quasi sentirent, blando clamore nepotes
Tendebant ad avos brachia parva suos.
Qui poterat, clamabat avum tum denique visum,
Et qui vix poterat, posse coactus erat.
Tela viris animique cadunt, gladiisque remotis 225
Dant soceri generis accipiuntque manus;
Laudatasque tenent natas, scutoque nepotem
Fert avus: hic scuti dulcior usus erat.
Inde diem, quae prima, meas celebrare Kalendas
Oebalides matres non leve munus habent. 230
An, quia committi strictis mucronibus ausae
Finierant lacrimis Martia bella suis?
Vel, quod erat de me feliciter Ilia mater,
Rite colunt matres sacra diemque meum?
Quid? quod hiems adoperta gelu nunc denique cedit, 235
Et pereunt victae sole tepente nives;
Arboribus redeunt detonsae frigore frondes,
Vividaque e tenero palmite gemma tumet;
Quaeque diu latuit, nunc, se qua tollat in auras,
Fertilis occultas invenit herba vias. 240
Nunc fecundus ager: pecoris nunc hora creandi:
Nunc avis in ramo tecta laremque parat.
Tempora jure colunt Latiae fecunda parentes,
Quarum militiam votaque partus habet.
Adde, quod, excubias ubi rex Romanus agebat, 245
--Qui nunc Esquilias nomina collis habet--
Illic a nuribus Junoni templa Latinis
Hac sunt, si memini, publica facta die.
Quid moror, et variis onero tua pectora causis?
Eminet ante oculos, quod petis, ecce tuos. 250
Mater amat nuptas: matrum me turba frequentant.
Haec nos praecipue tam pia causa decet.
Ferte deae flores: gaudet florentibus herbis
Haec dea: de tenero cingite flore caput.
Dicite, Tu lucem nobis, Lucina, dedisti; 255
Dicite, Tu voto parturientis ades.
Si qua tamen gravida est, resoluto crine precetur,
Ut solvat partus molliter illa suos.
Quis mihi nunc dicet, quare coelestia Martis
Arma ferant Salii, Mamuriumque canant? 260
Nympha, mone, nemori stagnoque operata Dianae:
Nympha, Numae conjux, ad tua facta veni.
Vallis Aricinae silva praecinctus opaca
Est lacus antiqua religione sacer.
Hic latet Hippolytus furiis distractus equorum: 265
Unde nemus nullis illud initur equis.
Licia dependent longas velantia sepes,
Et posita est meritae multa tabella deae.
Saepe potens voti, frontem redimita coronis,
Femina lucentes portat ab urbe faces. 270
Regna tenent fortesque manu, pedibusque fugaces;
Et perit exemplo postmodo quisque suo.
Defluit incerto lapidosus murmure rivus:
Saepe, sed exiguis haustibus, inde bibi.
Egeria est, quae praebet aquas, dea grata Camenis. 275
Illa Numae conjux consiliumque fuit.
Principio nimium promptos ad bella Quirites
Molliri placuit jure deûmque metu.
Inde datae leges, ne firmior omnia posset,
Coeptaque sunt pure tradita sacra coli. 280
Exuitur feritas, armisque potentius aequum est,
Et cum cive pudet conseruisse manus.
Atque aliquis, modo trux, visa jam vertitur ara,
Vinaque dat tepidis salsaque farra focis.
Ecce deûm genitor rutilas per nubila flammas 285
Spargit, et effusis aethera siccat aquis.
Non alias missi cecidere frequentius ignes.
Rex pavet, et vulgi pectora terror habet.
Cui dea, Ne nimium terrere! piabile fulmen
Est, ait, et saevi flectitur ira Jovis. 290
Sed poterunt ritum Picus Faunusque piandi
Prodere, Romani numen uterque soli.
Nec sine vi tradent; adhibeto vincula captis!
Atque ita, qua possint, erudit, arte capi.
Lucus Aventino suberat niger ilicis umbra, 295
Quo posses viso dicere, numen inest.
In medio gramen, muscoque adoperta virenti
Manabat saxo vena perennis aquae.
Inde fere soli Faunus Picusque bibebant.
Huc venit, et Fonti rex Numa mactat ovem, 300
Plenaque odorati dîs ponit pocula Bacchi,
Cumque suis antro conditus ipse latet.
Ad solitos veniunt silvestria numina fontes,
Et relevant multo pectora sicca mero.
Vina quies sequitur: gelido Numa prodit ab antro, 305
Vinclaque sopitas addit in arcta manus.
Somnus ut abscessit, tentando vincula pugnant
Rumpere: pugnantes fortius illa tenent.
Tum Numa, Di nemorum, factis ignoscite nostris,
Si scelus ingenio scitis abesse meo; 310
Quoque modo possit fulmen, monstrate, piari.
Sic Numa. Sic quatiens cornua Faunus ait:
Magna petis, nec quae monitu tibi discere nostro
Fas sit. Habent fines numina nostra suos.
Di sumus agrestes, et qui dominemur in altis 315
Montibus. Arbitrium est in sua tela Jovi.
Hunc tu non poteris per te deducere coelo:
At poteris nostra forsitan usus ope.
Dixerat haec Faunus: par est sententia Pici.
Deme tamen nobis vincula, Picus ait. 320
Jupiter huc veniet summa deductus ab arce.
Nubila promissi Styx mihi testis erit.
Emissi quid agant laqueis, quae carmina dicant,
Quaque trahant superis sedibus arte Jovem,
Scire nefas homini. Nobis concessa canentur, 325
Quaeque pio dici vatis ab ore licet.
Eliciunt caelo te, Jupiter; unde minores
Nunc quoque te celebrant, Eliciumque vocant.
Constat Aventinae tremuisse cacumina silvae,
Terraque subsedit pondere pressa Jovis. 330
Corda micant regis, totoque e pectore sanguis
Fugit, et hirsutae diriguere comae.
Ut rediit animus, Da certa piamina, dixit,
Fulminis, altorum rexque paterque deum,
Si tua contigimus manibus donaria puris, 335
Hoc quoque, quod petitur, si pia lingua rogat.
Annuit oranti: sed verum ambage remota
Abdidit, et dubio terruit ore virum.
Caede _caput_, dixit. Cui rex, Parebimus, inquit:
Caedenda est hortis eruta _cepa_ meis. 340
Addidit hic, _Hominis. Summos_, ait ille, _capillos_.
Postulat hic _animam_. Cui Numa, _Piscis_, ait.
Risit, et, His, inquit, facito mea tela procures,
O vir colloquio non abigende deum!
Sed tibi, protulerit quum totum crastinus orbem 345
Cynthius, imperii pignora certa dabo.
Dixit, et ingenti tonitru super aethera motum
Fertur, adorantem destituitque Numam.
Ille redit laetus, memoratque Quiritibus acta.
Tarda venit dictis difficilisque fides. 350
At certe credemur, ait, si verba sequatur
Exitus. En, audi crastina, quisquis ades.
Protulerit terris quum totum Cynthius orbem,
Jupiter imperii pignora certa dabit.
Discedunt dubii, promissaque tarda videntur, 355
Dependetque fides a veniente die.
Mollis erat tellus rorataque mane pruina;
Ante sui populus limina regis adest.
Prodit et in solio medius consedit acerno.
Innumeri circa stantque silentque viri. 360
Ortus erat summo tantummodo margine Phoebus:
Sollicitae mentes speque metuque pavent.
Constitit, atque caput niveo velatus amictu
Jam bene dîs notas sustulit ille manus.
Atque ita, Tempus adest promissi muneris, inquit, 365
Pollicitam dictis, Jupiter, adde fidem.
Dum loquitur, totum jam sol evolverat orbem,
Et gravis aetherio venit ab axe fragor.
Ter tonuit sine nube deus, tria fulgura misit.
Credite dicenti; mira, sed acta, loquor. 370
A media coelum regione dehiscere coepit:
Submisere oculos cum duce turba suo.
Ecce levi scutum versatum leniter aura
Decidit. A populo clamor ad astra venit.
Tollit humo munus caesa prius ille juvenca, 375
Quae dederat nulli colla premenda jugo;
Idque _ancile_ vocat, quod ab omni parte recisum est,
Quaque notes oculis angulus omnis abest.
Tum, memor imperii sortem consistere in illo,
Consilium multae calliditatis init. 380
Plura jubet fieri simili caelata figura,
Error ut ante oculos insidiantes eat.
Mamurius, morum fabraene exactior artis,
Difficile est ulli dicere, clausit opus.
Cui Numa munificus, Facti pete praemia, dixit: 385
Si mea nota fides, irrita nulla petes.
Jam dederat Saliis--a saltu nomina ducunt--
Armaque, et ad certos verba canenda modos.
Tum sic Mamurius, Merces mihi gloria detur,
Nominaque extreme carmine nostra sonent. 390
Inde sacerdotes operi promissa vetusto
Praemia persolvunt, Mamuriumque vocant.
Nubere si qua voles, quamvis properabitis ambo,
Differ: habent parvae commoda magna morae.
Arma movent pugnam, pugna est aliena maritis. 395
Condita quum fuerint, aptius omen erit.
His etiam conjux apicati cincta Dialis
Lucibus impexas debet habere comas.
Tertia nox emersa suos ubi moverit ignes,
Conditus e geminis Piscibus alter erit. 400
Nam duo sunt: Austris hic est, Aquilonibus ille
Proximus; a vento nomen uterque tenet.
Quum croceis rorare genis Tithonia conjux
Coeperit, et quintae tempora lucis aget;
Sive est Arctophylax, sive est piger ille Bootes, 405
Mergetur, visus effugietque tuos.
At non effugiet Vindemitor. Hoc quoque causam
Unde trahat sidus, parva docere mora est.
Ampelon intonsum Satyris Nymphaque creatum
Fertur in Ismariis Bacchus amasse jugis. 410
Tradidit huic vitem pendentem ex frondibus ulmi,
Quae nunc de pueri nomine nomen habet,
Dum legit in ramo pictas temerarius uvas,
Decidit: amissum Liber in astra vehit.
Sextus ubi Oceano clivosum scandit Olympian 415
Phoebus, et alatis aethera carpit equis;
Quisquis ades, canaeque colis penetralia Vestae,
Cratera Iliacis turaque pone focis.
Caesaris innumeris, quem maluit ille mereri,
Accessit titulis Pontificalis honos. 420
Ignibus aeternis aeterni numina praesunt
Caesaris. Imperii pignora juncta vides.
De veteris Troiae dignissima praeda favilla,
Qua gravis aeneas tutus ab hoste fuit;
Ortus ab aenea tangit cognata sacerdos 425
Numina; cognatum, Vesta, tuere caput.
Quos sancta fovet ille manu, bene vivitis ignes.
Vivite inexstincti, flammaque, duxque! precor.
Una nota est Martis Nonis, sacrata quod illis
Templa putant lucos Vejovis ante duos. 430
Romulus ut saxo lucum circumdedit alto,
Quilibet huc, inquit, confuge, tutus eris.
O quam de tenui Romanus origine crevit!
Turba vetus quam non invidiosa fuit!
Ne tamen ignaro novitas tibi nominis obstet, 435
Disce, quis iste deus, curve vocetur ita.
Jupiter est juvenis: juveniles adspice vultus.
Adspice deinde manum, fulmina nulla tenet.
Fulmina post ausos coelum affectare Gigantas
Sumpta Jovi: primo tempore inermis erat. 440
Ignibus Ossa novis, et Pelion altior Ossa
Arsit, et in solida fixus Olympus humo.
Stat quoque capra simul: Nymphae pavisse feruntur
Cretides: infanti lac dedit Jovi.
Nunc vocor ad nomen. _Vegrandia_ farra colonae, 445
Quae male creveruut, _vescaque_ parva vocant.
Vis ea si verbi est, cur non ego _Vejovis_ aedem,
aedem non magni suspicer esse Jovis?
Jamque, ubi caeruleum variabunt sidera coelum,
Suspice; Gorgonei colla videbis equi. 450
Creditur hic caesae gravida cervice Medusae
Sanguine respersis prosiluisse jubis.
Huic supra nubes et subter sidera lapso
Coelum pro terra, pro pede penna fuit.
Jamque indignanti nova frena receperat ore, 455
Quum levis Aonias ungula fodit aquas.
Nunc fruitur coelo, quod pennis ante petebat,
Et nitidus stellis quinque decemque micat.
Protinus adspicies venienti nocte Coronam
Gnosida. Theseo crimine facta dea est. 460
Jam bene perjuro mutarat conjuge Bacchum,
Quae dedit ingrato fila legenda viro.
Sorte tori gaudens, Quid flebam rustica? dixit,
Utiliter nobis perfidus ille fuit.
Interea Liber depexus crinibus Indos 465
Vincit, et Eoo dives ab orbe redit.
Inter captivas facie praestante puellas
Grata nimis Baccho filia regis erat.
Flebat amans conjux, spatiataque litore curvo
Edidit incultis talia verba comis: 470
En iterum similes, fluctus, audite querelas!
En iterum lacrimas accipe, arena, meas!
Dicebam, memini, perjure et perfide Theseu!
Ille abiit: eadem crimina Bacchus habet.
Nunc quoque, nulla viro, clamabo, femina credat. 475
Nomine mutato causa relata mea est.
O utinam mea sors, qua primum coeperat, isset!
Jamque ego praesenti tempore nulla forem!
Quid me desertis perituram, Liber, arenis
Servabas? potui dedoluisse semel. 480
Bacche levis, leviorque tuis, quae tempora cingunt,
Frondibus, in lacrimas cognite Bacche meas,
Ausus es ante oculos adducta pellice nostros
Tam bene compositum sollicitare torum.
Heu! ubi pacta fides? ubi, quae jurare solebas? 485
Me miseram! quoties haec ego verba loquor!
Thesea culpabas, fallacemque ipse vocabas:
Judicio peccas turpius ipse tuo.
Ne sciat hoc quisquam, tacitisque doloribus urar!
Ne toties falli digna fuisse puter! 490
Praecipue cupiam celari Thesea, ne te
Consortem culpae gaudeat esse suae.
At, puto, praeposita est fuscae mihi candida pellex.
Eveniat nostris hostibus ille color!
Quid tamen hoc refert? vitio tibi gratior ipso est. 495
Quid facis? amplexus inquinat illa tuos.
Bacche, fidem praesta, nec praefer amoribus ullam
Conjugis assuetae semper amare virum.
Ceperunt matrem formosi cornua tauri;
Me tua: me laudant, ille pudendus amor. 500
Ne noceat quod amo! neque enim tibi, Bacche, nocebat,
Quod flammas nobis fassus es ipse tuas;
Nec, quod nos uris, mirum facis; ortus in igne
Diceris, et patria raptus ab igne manu.
Illa ego sum, cui tu solitus promittere coelum. 505
Hei mihi, pro coelo qualia dona fero!
Dixerat: audibat jamdudum verba querentis
Liber, ut a tergo forte secutus erat.
Occupat amplexu, lacrimasque per oscula siccat:
Et, Pariter coeli summa petamus, ait. 510
Tu mihi juncta toro mihi juncta vocabula sumes;
Jam tibi mutatae Libera nomen erit;
Sintque tuae tecum faciam monumenta coronae,
Vulcanus Veneri quam dedit, illa tibi.
Dicta facit, gemmasque novem transformat in ignes. 515
Aurea per stellas nunc micat illa novem.
Sex ubi sustulerit, totidem demerserit orbes,
Purpureum rapido qui vehit axe diem;
Altera gramineo spectabis Equiria campo,
Quem Tiberis curvis in latus urget aquis. 520
Qui tamen ejecta si forte tenebitur unda,
Coelius accipiat pulverulentus equos.
Idibus est Annae festum geniale Perennse,
Haud procul a ripis, advena Tibri, tuis.
Plebs venit, ac virides passim disjecta per herbas 525
Potat, et accumbit cum pare quisque sua.
Sub Jove pars durat: pauci tentoria ponunt:
Sunt, quibus e ramis frondea facta casa est:
Pars ibi pro rigidis calamos statuere columnis,
Desuper extentas imposuere togas. 530
Sole tamen vinoque calent, annosque precantur,
Quot sumant cyathos, ad numerumque bibunt.
Invenies illic, qui Nestoris ebibat annos:
Quae sit per calices facta Sibylla suos.
Illic et cantant, quiquid didicere theatris, 535
Et jactant faciles ad sua verba manus:
Et ducunt posito duras cratere choreas,
Cultaque diffusis saltat amica comis.
Quum redeunt, titubant, et sunt spectacula vulgo,
Et fortunatos obvia turba vocat. 540
Occurri nuper. Visa est mihi digna relatu
Pompa: senem potum pota trahebat anus.
Quae tamen haec Dea sit,--quoniam rumoribus errat--
Fabula proposito nulla tacenda meo.
Arserat Aeneae Dido miserabilis igne: 545
Arserat exstructis in sua fata rogis:
Compositusque cinis, tumulique in marmore carmen
Hoc breve, quod moriens ipsa reliquit, erat:
Praebuit aeneas et causam mortis et ensem:
Ipsa sua Dido concidit usa manu. 550
Protinus invadunt Numidae sine vindice regnum,
Et potitur capta Maurus Iarba domo;
Seque memor spretum, Thalamis tamen, inquit, Elissae
En ego, quem toties reppulit illa, fruor!
Diffugiunt Tyrii, quo quemque agit error, ut olim 555
Amisso dubiae rege vagantur apes.
Tertia nudandas acceperat area messes,
Inque cavos ierant tertia musta lacus;
Pellitur Anna domo, lacrimansque sororia linquit
Moenia: germanae justa dat ante suae. 560
Mixta bibunt molles lacrimis unguenta favillae,
Vertice libatas accipiuntque comas;
Terque, Vale, dixit: cineres ter ad ora relatos
Pressit, et est illis visa subesse soror.
Nacta ratem comitemque fugae pede labitur sequo, 565
Moenia respiciens, dulce sororis opus.
Fertilis est Melite sterili vicina Cosyrae
Insula, quam Libyci verberat unda freti.
Hanc petit hospitio regis confisa vetusto;
Hospes opum dives rex ibi Battus erat. 570
Qui postquam didicit casus utriusque sororis,
Haec, inquit, tellus quantulacumque tua est.
Et tamen hospitii servasset ad ultima munus,
Sed timuit magnas Pygmalionis opes.
Signa recensuerat his sol sua: tertius ibat 575
Annus, et exsulibus terra petenda nova est.
Frater adest belloque petit, rex arma perosus,
Nos sumus imbelles, tu fuge sospes, ait.
Jussa fugit, ventoque ratem committit et undis.
Asperior quovis aequore frater erat. 580
Est prope piscosos lapidosi Crathidis amnes
Parvus ager: Cameren incola turba vocat.
Illuc cursus erat; nec longius abfuit inde,
Quam quantum novies mittere funda potest.
Vela cadunt primo, et dubia librantur ab aura. 585
Findite remigio, navita dixit, aquas.
Dumque parant torto subducere carbasa lino,
Percutitur rapido puppis adunca Noto,
Inque patens aequor, frustra pugnante magistro,
Fertur, et ex oculis visa refugit humus. 590
Assiliunt fluctus, imoque a gurgite pontus
Vertitur, et canas alveus haurit aquas.
Vincitur ars vento, nec jam moderator habenis
Utitur, at votis is quoque poscit opem.
Jactatur tumidas exsul Phoenissa per undas, 595
Humidaque opposita lumina veste tegit.
Tum primum Dido felix est dicta sorori,
Et quaecumque aliquam corpore pressit humum.
Figitur ad Laurens ingenti flamine litus
Puppis, et expositis omnibus hausta perit. 600
Jam pius aeneas regno nataque Latini
Auctus erat, populos miscueratque duos.
Litore dotali solo comitatus Achate
Secretum nudo dum pede carpit iter,
Adspicit errantem, nec credere sustinet Annam 605
Esse. Quid in Latios illa veniret agros?
Dum secum aeneas, _Anna_ est! exclamat Achates.
Ad nomen vultus sustulit illa suos.
Quo fugiat? quid agat? quos terrae quaerat hiatus?
Ante oculos miserae fata sororis erant. 610
Sensit et alloquitur trepidam Cythereius heros:
Flet tamen admonitu mortis, Elissa, tuae.
Anna, per hanc juro, quam quondam audire solebas
Tellurem fato prosperiore dari;
Perque deos comites, hac nuper sede locatos, 615
Saepe meas illos increpuisse moras.
Nec timui de morte tamen: metus abfuit iste.
Hei mihi! credibili fortior illa fuit.
Ne refer. Adspexi non illo pectore digna
Vulnera, Tartareas ausus adire domos. 620
At tu, seu ratio te nostris appulit oris,
Sive deus, regni commoda carpe mei.
Multa tibi memores, nil non debemus Elissae.
Nomine grata tuo, grata sororis, eris.
Talia dicenti--neque enim spes altera restat-- 625
Credidit, errores exposuitque suos.
Utque domum intravit Tyrios induta paratus,
Incipit Aeneas:--cetera turba silet--
Hanc tibi cur tradam, pia causa, Lavinia conjux,
Est mihi: consumpsi naufragus hujus opes. 630
Orta Tyro regnum Libyca possedit in ora:
Quam precor ut carae more sororis ames.
Omnia promittit, falsumque Lavinia vulnus
Mente premit tacita, dissimulatque fremens;
Donaque quum videat praeter sua lumina ferri 635
Multa palam, mitti clam quoque multa putat.
Non tamen exactum, quid agat. Furialiter odit,
Et parat insidias, et cupit ulta mori.
Nox erat: ante torum visa est adstare sororis
Squalenti Dido sanguinolenta coma, 640
Et, Fuge, ne dubita, maestum fuge, dicere, tectum,
Sub verbum querulas impulit aura fores.
Exsilit, et velox humili super arva fenestra
Se jacit;--audacem fecerat ipse timor--
Quaque metu rapitur tunica velata recincta, 645
Currit, ut auditis territa dama lupis.
Corniger hanc cupidis rapuisse Numicius undis
Creditur, et stagnis occuluisse suis.
Sidonis interea magno clamore per agros
Quaeritur. Apparent signa notaeque pedum. 650
Ventum erat ad ripas: inerant vestigia ripis.
Sustinuit tacitas conscius amnis aquas.
Ipsa loqui visa est, _Placidi sum Nympha Numici:
Amne perenne latens Anna Perenna vocor_.
Protinus erratis laeti vescuntur in agris, 655
Et celebrant largo seque diemque mero.
Sunt, quibus haec Luna est, quia mensibus impleat annum:
Pars Themin, Inachiam pars putat esse bovem.
Invenies, qui te Nymphen Atlantida dicant,
Teque Jovi primes, Anna, dedisse cibos. 660
Haec quoque, quam referam, nostras pervenit ad aures
Fama, nec a vera dissidet illa fide.
Plebs vetus, et nullis etiam tune tuta Tribunis,
Fugit, et in sacri vertice mentis abit.
Jam quoque, quem secum tulerant, defecerat illos 665
Victus et humanis usibus apta Ceres.
Orta suburbanis quaedam fuit Anna Bovillis
Pauper, sed multae sedulitatis, anus.
Illa levi mitra canos redimita capillos
Fingebat tremula rustica liba manu. 670
Atque ita per populum fumantia mane solebat
Dividere. Haec populo copia grata fuit.
Pace domi facta signum posuere Perennae,
Quod sibi defectis illa tulisset opem.
Nunc mihi, cur cantent, superest, obscena puellae, 675
Dicere: nam coëunt certaque probra canunt.
Nuper erat dea facta; venit Gradivus ad Annam,
Et cum seducta talia verba facit:
Mense meo coleris: junxi mea tempora tecum:
Pendet ab officio spes mihi magna tuo. 680
Armifer armiferae correptus amore Minervae
Uror, et hoc longo tempore vulnus alo.
Effice, dî studio similes coëamus in unum.
Conveniunt partes hae tibi, comis anus.
Dixerat: illa deum promisso ludit inani, 685
Et stultam dubia spem trahit usque mora.
Saepius instanti, Mandata peregimus, inquit:
Evicta est precibus: vix dedit illa manus.
Gaudet amans thalamosque parat. Deducitur illuc
Anna tegens vultus, ut nova nupta, suos. 690
Oscula sumpturus subito Mars adspicit Annam;
Nunc pudor elusum, nunc subit ira, deum.
Ridet amatorem carae nova diva Minervae;
Nec res hac Veneri gratior ulla fuit.
Inde joci veteres obscenaque dicta canuntur, 695
Et juvat hanc magno verba dedisse deo.
Praeteriturus eram gladios in principe fixos,
Quum sic a castis Vesta locuta focis:
Ne dubita meminisse: meus fuit ille sacerdos.
Sacrilegae telis me petiere manus. 700
Ipsa virum rapui, simulacraque nuda reliqui;
Quae cecidit ferro, Caesaris umbra fuit.
Ille quidem coelo positus Jovis atria vidit,
Et tenet in magno templa dicata foro.
At quicumque nefas ausi, prohibente deorum 705
Numine, polluerant Pontificale caput,
Morte jacent merita. Testes estote Philippi,
Et quorum sparsis ossibus albet humus.
Hoc opus, haec pietas, haec prima elementa fuerunt
Caesaris, ulcisci justa per arma patrem. 710
Pages:
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 | 9 |
10 |
11 |
12 |
13 |
14 |
15 |
16 |
17 |
18 |
19 |
20 |
21 |
22 |
23 |
24