Selections from Erasmus

E >> Erasmus Roterodamus >> Selections from Erasmus

Pages:
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11

Inter plurima quae de studiis eruditissime disseruit,
satis indicans iam tum sibi fuisse in animo quod nunc
de bibliotheca factum accipio, incipit hortari me ne 40
Romam ingeniorum altricem relinquerem. Invitat
ad domus suae contubernium et fortunarum omnium
communionem, illud addens, coelum Romanum ut
humidum et calidum meo corpusculo convenire, praecipueque
eam urbis partem in qua palatium habebat, 45
olim a pontifice quodam exstructum, qui locum eum ut
omnium saluberrimum delegisset.

Post multos sermones ultro citroque habitos, accersit
nepotem suum iam tum archiepiscopum, adolescentem
divina quadam indole praeditum. Conantem 50
assurgere vetuit, 'Decet' inquiens 'discipulum coram
praeceptore stare.' Tandem ostendit bibliothecam
libris multarum linguarum refertam. Quem virum
si mihi contigisset temporius nosse, nunquam Urbem
eram relicturus; quam longe supra meritum meum 55
repperi faventem. Sed iam abire statueram, eoque res
processerat ut mihi vix integrum esset ibi manere.
Cum dixissem me accitum ab Angliae rege, desiit
urgere: tamen hoc iterum atque iterum oravit, ne
suspicarer ea quae promitteret non ex animo proficisci, 60
neve ipsum ex vulgarium aulicorum moribus aestimarem.
Aegre me dimisit a colloquio, sed cum abire
gestientem diutius remorari nollet, illud extremis verbis
a me stipulatus est, ut ipsum adhuc semel inviserem,
priusquam Urbe excederem. Non redii infelix, ne 65
hominis facundia victus mutarem sententiam. Nunquam
mihi mens aeque fuit laeva. Sed quid agas
cum urgent fata?

XIV. A CONVERSATION AT CAMBRIDGE

Venit in mentem quiddam quod ridebis, scio. Cum
inter magistros aliquot proponerem de hypodidascalo,
quidam non infimae opinionis subridens, 'Quis' inquit
'sustineat in ea schola vitam agere inter pueros, qui
possit ubivis quomodocunque vivere?' Respondi modestius, 5
hoc munus mihi videri vel in primis honestum,
bonis moribus ac literis instituere iuventutem,
neque Christum eam aetatem contempsisse, et in nullam
rectius collocari beneficium, et nusquam exspectari
fructum uberiorem, utpote cum illa sit seges ac silva 10
reipublicae. Addidi, si qui sint homines vere pii, eos
in hac esse sententia ut putent sese nullo officio magis
demereri Deum quam si pueros trahant ad Christum.
Atque is corrugato naso subsannans, 'Si quis' inquit
'velit omnino servire Christo, ingrediatur monasterium 15
ac religionem.' Respondi Paulum in caritatis officiis
ponere veram religionem; caritatem autem in hoc esse,
ut proximis quam maxime prosimus. Reiecit hoc tanquam
imperite dictum. 'Ecce,' inquit, 'nos reliquimus
omnia; in hoc est perfectio.' 'Non reliquit' inquam 20
'omnia qui, cum possit plurimis prodesse labore suo,
detrectat officium quod humilius habeatur.' Atque ita,
ne lis oreretur, hominem dimisi. Vale.

Cantabrigiae postridie Simonis et Iudae.

XV. AN ENCOUNTER WITH CANOSSA

ERASMUS ROTERODAMUS GERMANO BRIXIO S.

Decrevisti, ut video, Canossae nomen immortalitati
consecrare. Ante complures annos novi hominem
in Anglia, sed ignotum notus. Rumor erat tum
illuc venisse legatum Pontificium Cardinalem, sed
cultu profano. Invitarat me Andreas Ammonius ad 5
prandium. Veni nihil suspicans insidiarum; amabam
enim hominem familiariter. Apud eum repperi quendam
veste oblonga, sed capillis in reticulum collectis,
unico tantum famulo. Multa fabulatus sum cum
Andrea, nihil omnino suspicans de Canossa. Admirabar 10
tamen hominis militarem ferociam, itaque
Graece percontatus sum Andream quisnam adesset.
Is respondit, 'Negotiator quidam egregius.' Atque
ego contra, 'Talis quidem videtur,' et persuasus esse
negotiatorem plane neglexi hominem. Accubitum 15
est. Canossa praesedit, ego proximus. Toto convivio
cum Andrea familiariter ex more fabulas miscui, non
dissimulans negotiatoris contemptum. Tandem percontatus
sum Andream num verus esset rumor venisse
legatum qui iussu Leonis decimi dissidium inter 20
Galliarum et Angliae reges componeret; annuebat.
'Summus' inquam 'Pontifex non eget meis consiliis;
si tamen hic me adhibuisset, aliud suasissem.' 'Quid?'
inquit Ammonius. 'Non expediebat' inquam 'fieri
mentionem pacis.' 'Quamobrem?' 'Quoniam pax' 25
inquam 'subito coiri non potest. Atque interea dum
monarchae tractant de conditionibus, milites ad odorem
pacis peiora moliuntur quam in bello. Per indutias
autem subito cohibentur militum manus. Indutias
autem praescriberem trium annorum, quo liceret 30
commode de duraturi foederis legibus dispicere.' Approbavit
Andreas et 'Hoc,' inquit, 'opinor, agit hic
legatus.'

His ita dissertis redii ad id quod Ammonius non
responderat liquido. 'Estne' inquam 'cardinalis?' 35
'Unde' inquit 'tibi istuc in mentem venit?' 'Quoniam'
inquam 'hoc narrant Itali.' 'Et illi' inquit
'unde norunt?' 'Hic' inquam 'te novi. Si post
annos aliquot te videam in Brabantia, quaeras unde te
agnoscerem?' Subriserunt inter sese, me ne tantulum 40
quidem etiam suspicante. Mox urgebam num revera
esset cardinalis. Tergiversatus est Ammonius. Tandem
'Est' inquit 'animo cardinalitio.' Hic ego suaviter
arridens 'Istuc aliquid est,' inquam 'gerere animum
cardinalitium.' 45

Haec aliaque multa Canossa audivit tacitus. Tandem
dixit nescio quid Italice. Mox admiscuit voces
Latinas, sed sic ut posses negotiatorem ingeniosum
agnoscere. Cum nihil responderem, ad me versus dixit:
'Demiror te in hac barbara natione velle vivere, 50
nisi forte hic mavis esse solus quam Romae primus.'
Hanc argutiam demiratus in negotiatore, respondi me
vivere in ea regione quae plurimos haberet insigniter
doctos, inter quos mihi satis esset ultimum tenere
locum, cum Romae nullo in numero futurus essem. 55
Haec aliaque dixi, nonnihil iratus negotiatori. Puto
mihi tunc genium aliquem bonum adfuisse; alioqui in
summum discrimen me pertraxerat Ammonius, qui
non ignorabat quanta libertate soleam apud amicos
effutire quicquid in buccam venerit. 60

Surreximus. Andreas et ego diutius ambulavimus
in horto qui aedes dirimit, ac post diutinam confabulationem
officii causa produxit ad ostium terrestre
(nam ea pars domus in qua pransi fueramus, spectat
flumen Thamisin); malebam enim redire pedibus 65
quam cymba. Post aliquot dies cum redissemus in colloquium,
aperit Andreas fabulae scenam, ac mecum
sedulo agit ut Canossam comiter in Italiam, plurima
testificans quam ille de me magnifice tum loqueretur
tum sentiret. Sed surdo canebat fabulam. At interim 70
parum amice factum est ab Ammonio, qui non
ignorabat linguae meae loquacitatem. Poteram aliquid
vel in Pontificem vel in legatum effutire, quod
mihi post fraudi fuisset.

XVI. ERASMUS' APOLOGIA PRO VITA SUA

REVERENDO PATRI SERVATIO ERASMUS S.P.

Humanissime pater, literae tuae per plurimorum
iactatae manus tandem ad me quoque pervenerunt
iam Angliam egressum; quae mihi sane voluptatem
incredibilem attulerunt, quod veterem illum tuum in
me animum adhuc spirant. Paucis autem respondeo, 5
utpote ex itinere iam scribens, et ad ea potissimum
quae tu scribis ad rem maxime pertinere. Tam varia
est hominum sententia, et suus cuique avium cantus,
ut omnibus satisfieri non possit. Ego certe hoc sum
animo, ut quod sit factu optimum sequi velim; testis 10
est mihi Deus. Nam si quid olim iuveniliter sensi, id
partim aetas, partim rerum correxit usus. Nunquam
mihi fuit consilium vel vitae genus vel cultum mutare,
non quod probarem, sed ne cui scandalo essem. Scis
enim me ad id vitae genus tutorum pertinacia et aliorum 15
improbis hortatibus adactum esse magis quam
inductum; tum Cornelii Woerdeni conviciis et pudore
quodam puerili fuisse retentum, cum intellegerem mihi
hoc vitae genus haudquaquam aptum esse; nam non
omnibus congruunt omnia. Ieiuniorum semper impatiens 20
fui, idque peculiari quadam corporis ratione.
Semel excitatus e somno nunquam potui redormiscere
nisi post horas aliquot. Ad literas tantum rapiebatur
animus, quarum istic nullus usus, adeo ut non
dubitem quin si in liberum aliquod vitae genus incidissem, 25
non solum inter felices verum etiam inter
bonos potuissem numerari.

Itaque cum intellegerem me nequaquam esse idoneum
isti generi vitae, et coactum non sponte suscepisse,
tamen quia receptum est publica nostri seculi opinione 30
piaculum esse a semel suscepto vitae genere desciscere,
decreveram et hanc infelicitatis meae partem fortiter
perpeti. Scis enim me multis in rebus infortunatum
esse. At hoc unum ceteris omnibus gravius semper
duxi, quod in huiusmodi vitae genus detrusus essem, a 35
quo cum animo tum corpore essem alienissimus: animo,
quod a caerimoniis abhorrerem et libertatis amans
essem; corpore, quod etiamsi maxime placuisset vitae
institutum, corporis natura non ferebat eiusmodi
labores. At obiiciet mihi aliquis annum probationis 40
(ut vocant) et aetatem maturam. Ridiculum. Quasi
quis postulet ut puer anno decimo septimo, maxime in
literis educatus, norit se ipsum, quod magnum est etiam
in sene, aut anno uno id discere potuerit quod multi
cani nondum intellegunt. Quanquam ipse nunquam 45
probavi, et gustatum iam multo minus, sed iis quas
dixi rationibus sum irretitus; tametsi fateor eum qui
vere sit bonus, in quovis vitae genere bene victurum.
Neque diffiteor me ad magna vitia fuisse propensum,
non tamen usque adeo corrupta natura quin si commodus 50
accessisset gubernator et vere Christianus, potuissem
ad bonam duci frugem.

Hoc igitur interim spectavi, in quo vitae genere
minime malus essem, atque id sane me assecutum puto.
Vixi interim inter sobrios, vixi in studiis literarum, 55
quae me a multis vitiis avocaverunt. Licuit consuetudinem
habere cum viris vere Christum sapientibus,
quorum colloquio factus sum melior. Nihil enim iam
iacto de libris meis, quos fortasse vos contemnitis. At
multi fatentur se redditos eorum lectione non solum 60
eruditiores verum etiam meliores. Pecuniae studium
nunquam me attigit. Famae gloria nec tantillum
tangor. Voluptatibus, etsi quondam fui inclinatus,
nunquam servivi. Crapulam et ebrietatem semper
horrui fugique. Quoties autem cogitabam de repetendo 65
vestro contubernio, succurrebat invidia multorum,
contemptus omnium, colloquia quam frigida, quam
inepta, quam non sapientia Christum, convivia quam
laica; denique tota vitae ratio, cui si detraxeris caerimonias,
non video quid relinquas expetendum. Postremo 70
succurrebat corporis imbecillitas, quae iam aetate
et morbis ac laboribus aucta est; quae facit ut nec
vobis satisfacturus essem et me ipsum occiderem. Iam
annis aliquot obnoxius sum calculo, gravi sane malo et
capitali. Iam annis aliquot nihil bibo nisi vinum, neque 75
quodvis vinum, idque cogente morbo. Non fero quemvis
cibum, nec coelum quidem quodlibet. Nam morbus hic
facile recurrens maximam postulat vitae moderationem;
et novi coelum Hollandicum, novi victus vestri rationem,
ut de moribus nihil dicam. Itaque si redissem, 80
nihil aliud fuissem assecutus nisi quod vobis molestiam
attulissem et mihi mortem.

Sed tu forsitan bonam felicitatis partem existimes
inter confratres emori. At fallit et imponit ista persuasio
non solum tibi verum etiam propemodum 85
universis. In loco, in cultu, in victu, in caerimoniolis
quibusdam Christum et pietatem collocamus. Actum
putamus de illo qui vestem albam commutarit in
nigram, aut qui cucullum pileo verterit, qui locum
subinde mutet. Ausim illud dicere, magnam Christianae 90
pietatis perniciem ex istis quas vocant religionibus
exortam esse, tametsi pio fortassis studio primum
inductae sunt. Deinde paulatim creverunt et in sex
milia discriminum sese sparserunt. Accessit summorum
pontificum auctoritas nimium ad multa facilis 95
et indulgens. Quid enim laxis istis religionibus conspurcatius
aut magis impium? Quanto magis est e
Christi sententia totum orbem Christianum unam
domum et velut unum habere monasterium, omnes
concanonicos et confratres putare; baptismi sacramentum 100
summam religionem ducere, neque spectare ubi
vivas sed quam bene vivas. Vis me sedem stabilem
figere, quod ipsa etiam suadet senectus. At laudatur
Solonis, Pythagorae Platonisque peregrinatio. Vagabantur
et Apostoli, praecipue Paulus. Divus Hieronymus 105
etiam monachus nunc Romae est, nunc in Syria,
nunc in Antiochia, nunc alibi atque alibi; et canus
etiam sacras persequitur literas.

At non sum cum hoc conferendus, fateor; sed
tamen nunquam mutavi locum, nisi vel peste cogente, 110
vel studii causa vel valetudinis, et ubicunque vixi
(dicam enim de me ipso fortassis arrogantius, sed
tamen vere), probatus sum a probatissimis et laudatus
a laudatissimis. Nec ulla est regio, nec Hispania, nec
Italia, nec Germania, nec Gallia, nec Anglia, nec Scotia, 115
quae me ad suum non invitet hospitium. Et si non
probor ab omnibus (quod nec studeo), certe primis
omnium placeo. Romae nullus erat Cardinalis qui
me non tanquam fratrem acciperet, cum ipse nihil tale
ambirem; praecipue vero Cardinalis Grimanus, et hic 120
ipse qui nunc Pontifex Maximus est, ut ne dicam de
episcopis, archidiaconis et viris eruditis. Atque hic
honos non tribuebatur opibus, quas etiam nunc non
habeo nec desidero; non ambitioni, a qua semper fui
alienissimus; sed literis duntaxat, quas nostrates 125
rident, Itali adorant. In Anglia nullus est episcopus
qui non gaudeat a me salutari, qui non cupiat me
convivam, qui nolit domesticum. Rex ipse paulo ante
patris obitum, cum essem in Italia, scripsit ad me
suapte manu literas amantissimas, nunc quoque saepe 130
sic de me loquitur ut nemo honorificentius, nemo
amantius; et quoties eum saluto, blandissime complectitur
et oculis amicissimis obtuetur, ut intellegas
eum non minus bene de me sentire quam loqui. Et
saepe mandavit suo eleemosynario ut mihi de sacerdotio 135
prospiceret. Regina conata est me sibi praeceptorem
adsciscere. Nemo est qui nesciat me si vel paucos
menses velim in aula regis vivere, quantum libeat
sacerdotiorum mihi accumulaturum; sed ego huic otio
meo et studiorum laboribus omnia posthabeo. Cantuariensis 140
Archiepiscopus, totius Angliae primas et regni
huius Cancellarius, vir doctus et probus, me sic amplectitur
ut, si pater esset aut frater, non posset amantius.
Et ut intellegas hoc eum ex animo facere, dedit mihi
sacerdotium centum ferme nobilium, quod postea volente 145
me in pensionem centum coronatorum mutavit,
ex mea resignatione; ad haec dedit dono supra quadringentos
nobiles his pauculis annis, idque nihil
unquam petenti. Dedit uno die nobiles centum et
quinquaginta. Ab aliis episcopis supra centum nobiles 150
accepi gratuita liberalitate oblatos. Dominus Montioius,
huius regni baro, quondam meus discipulus, dat
annue mihi pensionem centum coronatorum. Rex et
Episcopus Lincolniensis, qui nunc per regem omnia
potest, magnifice multa promittunt. Sunt hic duae 155
universitates, Oxonia et Cantabrigia, quarum utraque
ambit habere me; nam Cantabrigiae menses complures
docui Graecas et sacras literas, sed gratis, et ita facere
semper decretum est. Sunt hic collegia, in quibus
tantum est religionis, tanta vitae modestia, ut nullam 160
religionem non sis prae hac contempturus, si videas.
Est Londini dominus Ioannes Coletus, divi Pauli
Decanus, vir qui summam doctrinam cum admirabili
pietate copulavit, magnae apud omnes auctoritatis. Is
me sic amat, id quod sciunt omnes, ut cum nemine 165
vivat libentius quam mecum; ut omittam alios innumeros,
ne sim bis molestus et iactantia et loquacitate.

Iam ut de operibus meis dicam aliquid, Enchiridion
opinor te legisse, quo non pauci fatentur sese ad pietatis
studium inflammatos; nihil mihi arrogo, sed gratulor 170
Christo, si quid boni per me contigit illius dono. Adagiorum
opus ab Aldo impressum an videris nescio.
Est quidem profanum, sed ad omnem doctrinam utilissimum;
mihi certe inaestimabilibus constitit laboribus
ac vigiliis. Edidi opus De rerum verborumque copia, 175
quod inscripsi Coleto meo, opus utilissimum contionaturis;
at ista contemnunt ii qui omnes bonas contemnunt
literas. His duobus annis praeter alia multa castigavi
divi Hieronymi Epistolas; adulterina et subditicia
obelis iugulavi, obscura scholiis illustravi. Ex Graecorum 180
et antiquorum codicum collatione castigavi totum
Novum Testamentum, et supra mille loca annotavi
non sine fructu theologorum. Commentarios in Epistolas
Pauli incepi, quos absolvam, ubi haec edidero.
Nam mihi decretum est in sacris immori literis. In 185
hisce rebus colloco otium meum et negotium. In his
magni viri dicunt me valere quod alii non valeant;
in vestro vitae genere nihil valiturus sum. Cum multis
doctis et gravibus viris habui consuetudinem, et hic
et in Italia et in Gallia, sed neminem adhuc repperi 190
qui mihi consuluerit ut ad vos me recipiam, aut qui
hoc iudicaverit melius. Quin et ipse felicis memoriae
dominus Nicolaus Wernerus, qui te praecessit, semper
hoc mihi solitus erat dissuadere, suadens ut alicui
episcopo me potius adiungerem, addens se nosse et 195
animum meum et suorum fraterculorum mores; nam
iis utebatur verbis lingua vernacula. Et in hoc vitae
genere in quo sum, video quae fugiam, sed quid potius
sequar non video.

Nunc restat ut de ornatu quoque tibi satisfaciam. 200
Semper antehac usus sum cultu canonicorum, et ab
Episcopo Traiectino, cum essem Lovanii, impetravi ut
sine scrupulo uterer scapulari lineo pro veste linea
integra, et capitio nigro pro pallio nigro, iuxta morem
Lutetiorum. Cum autem adirem Italiam videremque 205
toto itinere canonicos nigra veste uti cum scapulari, ne
quid offenderem novitate cultus, veste nigra illic uti
coepi cum scapulari. Postea pestis orta est Bononiae,
et illic qui curant peste laborantes linteum album
ex humero pendens ex more gestant; hi congressus 210
hominum fugitant. Itaque cum die quodam doctum
amicum viserem, quidam nebulones eductis gladiis
parabant me invadere, et fecissent, ni matrona quaedam
admonuisset ecclesiasticum me esse. Altero item die
cum Thesaurarii filios adirem, undique cum fustibus 215
in me concurrerunt, et pessimis clamoribus adorti sunt.
Itaque a bonis viris admonitus occultavi scapulare, et
impetravi veniam a Pontifice Iulio secundo ut ornatu
religionis uterer aut non uterer, ut mihi visum esset,
modo haberem vestem sacerdotalem; et si quid ante 220
peccatum esset ea in re, iis literis id totum condonavit.
In Italia ergo perseveravi in veste sacerdotali, ne
mutatio esset alicui scandalo. Postquam autem in
Angliam redii, decrevi meo solito uti ornatu, et domum
accersito amico quodam primae laudis et in vita et in 225
doctrina, ostendi cultum quo uti statuissem. Rogavi
an in Anglia conveniret. Probavit, atque ita in publicum
prodii. Statim admonitus sum ab aliis amicis
eum cultum in Anglia ferri non posse, ut celarem
potius. Celavi; et quoniam non potest ita celari quin 230
aliquando deprehensus scandalum pariat, reposui in
scrinium et vetere summi Pontificis auctoritate sum
usus usque adhuc. Excommunicant Pontificiae leges
eum qui religionis habitum abiecerit, quo liberius inter
seculares versetur. Ego coactus deposui in Italia, 235
ne occiderer; deinde coactus deposui in Anglia, quia
tolerari non poterat, cum ipse multo maluerim uti.
At nunc denuo recipere plus gigneret scandali quam
mutatio ipsa gignebat.

Habes universam vitae meae rationem, habes meum 240
consilium. Cupio et hoc vitae genus mutare, si quod
videro melius. Sed in Hollandia quid agam non video.
Scio non conventurum cum coelo neque cum
victu; omnium oculos in me excitabo. Redibo senex
et canus, qui iuvenis exivi, redibo valetudinarius; 245
exponar contemptui etiam infimorum, solitus et a maximis
honorari. Studia mea compotationibus permutabo.
Nam quod polliceris officium tuum in quaerenda sede,
ubi cum maximo, ut scribis, vivam emolumento; quid
sit, non possum coniectare, nisi forte collocabis me 250
apud monachas aliquas, ut serviam mulieribus, qui
nec archiepiscopis nec regibus unquam servire volui.
Emolumentum nihil moror; neque enim studeo ditescere,
modo tantum sit fortunae ut valetudini et otio
literarum suppetat, et vivam nulli gravis. Atque 255
utinam liceat hisce de rebus coram inter nos commentari;
nam literis nec satis commode nec satis tuto
licet. Tuae enim quanquam per certissimos missae sic
tamen aberrarant, ut nisi ipse casu me in arcem hanc
contulissem, nunquam fuerim visurus; et accepi iam a 260
compluribus ante inspectas. Quare ne quid scripseris
arcani, ni certo cognoveris ubi locorum sim et nuntium
nactus sis fidissimum. Peto nunc Germaniam, id
est Basileam, editurus lucubrationes meas, hac hieme
fortassis futurus Romae. In reditu dabo operam ut 265
pariter colloquamur alicubi. Sed nunc aestas ferme
praeteriit et longum est iter. Literas tuas tertio a
Pascha die scriptas accepi Nonis Iuliis. Rogo ut
salutem meam tuis piis votis Christo commendare ne
neglegas. Cui si certo scirem rectius fore consultum, 270
si ad vestrum redierim contubernium, hac die ad iter
accingerer. Bene vale, quondam sodalis suavissime,
nunc pater observande.

Ex arce Hammensi iuxta Calecium postridie Nonas
Iulias Anno 1514. 275

XVII. ERASMUS' RECEPTION AT BASEL

DESIDERIUS ERASMUS ROTERODAMUS IACOBO WIMPHELINGO, GERMANUS GERMANO,
THEOLOGUS THEOLOGO, LITERARUM SCIENTISSIMO LITERARUM SITIENTISSIMUS S.D.

Iam quod scire cupis quomodo reliquum iter successerit,
paucis accipe. Ad oppidum Selestadiense, tuam
patriam, feliciter perveni. Ibi continuo primores
reipublicae haud scio cuius indicio de meo adventu
facti certiores, per publicum nuntium tres exquisitissimi 5
vini misere cantharos xenii nomine. Invitarunt
ad prandium in diem posterum; verum excusavi,
properans ad hoc negotium in quo nunc sum. Ioannes
Sapidus, tuus in literis alumnus, qui te moribus
quoque mire refert quique te non secus ac patrem et 10
amat et suspicit, Basileam usque nos est prosecutus.
Illic admonueram hominem ne me proderet: delectari
me paucis amiculis sed exquisitis ac delectis. Primum
itaque non aderant alii quam ii quos maxime volebam,
Beatus Rhenanus, cuius ego prudenti modestia et 15
acerrimo in literis iudicio vehementer delector, nec est
quicquam huius cotidiana consuetudine mihi iucundius:
item Gerardus Listrius, medicae rei non vulgariter
peritus, ad haec Latinae, Graecae et Hebraicae literaturae
pulchre gnarus, denique iuvenis ad me 20
amandum natus: ad haec Bruno Amorbachius singulari
doctrina, trilinguis et hic. Ioanni Frobenio reddidi
literas ab Erasmo missas, addens esse mihi cum eo
familiaritatem arctissimam: ab eodem de edendis illius
lucubrationibus negotii summam mihi commissam: 25
quicquid egissem, id perinde ut ab Erasmo gestum
ratum fore: denique me illi adeo similem ut qui me
videret Erasmum videret. Is postea risit intellecta
fraude. Socer Frobenii, resolutis omnibus quae debebantur
in diversorio, nos una cum equis ac sarcinis 30
in suas aedes traduxit. Post biduum huius academiae
doctores per theologicae professionis decanum et alterum
quendam in posterum diem nos ad cenam vocarunt.
Aderant omnes omnium facultatum, ut vocant,
doctores. Erant me cotidianis officiis oneraturi, ni iam 35
accinctus ad laborem institutum rogassem uti me mihi
relinquerent.

Audio passim apud Germanos esse viros eleganter
eruditos, quo mihi magis ac magis arridet et adlubescit
mihi mea Germania; quam piget ac pudet tam sero 40
cognitam fuisse. Proinde facile possum adduci ut hic
hiemem usque ad Idus Martias. Deinde confectis
quae volo in Italia negotiis ad Idus Maias vos
revisam. Atque id faciam lubentius, si velut de
eodem quod aiunt oleo eademque opera universas 45
lucubrationes meas hibernis his mensibus liceat
emittere. Adagiorum opus iam excudi coeptum est.
Superest Novum Testamentum a me versum et e
regione Graecum una cum nostris in illud annotamentis.
Tum epistolae divi Hieronymi a nobis 50
recognitae et a supposititiis ac nothis repurgatae, necnon
et scholiis nostris illustratae. Praeterea Senecae
oratoris omnia scripta non sine maximis sudoribus
a nobis emaculata. Fortassis et scholiorum nonnihil
adiciemus, si dabitur otium. Sunt et alia minutula, 55
de quibus minus solliciti sumus. Quae si suscipiet
hic chalcographus, abdemus nos testudinum ritu, non
ad somnum sed ut toti versemur in hoc negotio. Ex
Italia reduces, uti spero, dies aliquot salutandis et
cognoscendis Germaniae proceribus sumemus. Nam 60
hos vere proceres existimo non qui funes aureos collo
circumferunt quique parietes et vestibula pictis maiorum
imaginibus ornant, sed qui veris ac suis bonis, hoc est
eruditione, moribus, eloquentia, patriam suam ac suos
non solum illustrant sed etiam adiuvant. 65

Pages:
1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11